Meslek Lisesi, Memleket Meselesi... -  Hilmi Develi / TOSYÖV Yönetim Kurulu Başkanı

KOBİ'lerin, Reel Sektörün en önemli sorunlarından biri de, kalifiye işgücü 'Ara Eleman'  temini.
Nitelikli eleman bulmakta en çok zorlanan sektörler; Makine-elektrik ve elektronik, otomasyon, kimya gibi imalat sanayinde ileri teknoloji kullanılan alanlar, bilgi işlem, yazılım, telekomünikasyon, inşaat sektörleriyle, çağrı merkezi hizmetleri, mağazacılık, sağlık, sigorta, lojistik, taşımacılık, gıda, tasarım, eğitim gibi alanlar olarak ön plana çıkıyor.

Almanca, Fransızca, Rusça, Arapça ve Çince dillerini iyi bilen kişilerin çok az olması sıkıntı yaratıyor. Özellikle ileri düzeyde yabancı dil kullanmayı gerektiren pozisyonlarda zorlanılıyor. Aranan elemanlar listesinin başında İngilizce bilen ve muhasebe alanında deneyimli kişiler geliyor.

 
Bu konuya ilişkin somut veriler; 31 ilde 5 bin 651 işletmeyi kapsayan Mesleki Eğitim Geliştirme Projesi (MEGEP) araştırmasında görülüyor. Araştırmaya göre, 100 işyerinden 80'i nitelikli eleman bulamıyor. Tekstilden inşaata kadar birçok sanayi kuruluşu, 'uzman eleman' sıkıntısı çekiyor. Nitelikli eleman bulamadığı için 'açık iş' pozisyonunu koruyan büyük ölçekli işletmelerin oranı %80'i bulurken, orta ölçekli tesislerde bu oran %71, küçüklerde ise %60 olarak görünüyor.

Bir başka çarpıcı bilgi de işsizlik alanında. Türkiye'nin işsizleri çok, genç işsizleri ise daha çok. Eğitimli ama işsiz gençlerin oranı yüzde 30 civarında. Bunların da çoğu mesleksiz lise mezunları.
Türkiye'de mesleki eğitim seferberliği, 1930'lu yılların ortasında, 'sanat okulları' ve sonrasında 'Köy Enstitüleri' aracılığıyla başlamış. Sanat Enstitüleri, Endüstri Meslek Liseleri, Anadolu Teknik Liseleri ve Meslek Yüksek Okullarının açılması ile devam edilmiş. 1950'li yıllarda İmam Hatip Liseleri'ni yaygınlaştırma girişimleri, zaman zaman yarışmaya dönüşmüş, hatta bu süreç bazı siyasi partilerin arka bahçesine dönüştürülmüştür. İmam hatip liselerinin meslek lisesi tanımında yer alması, meslek liselerinin gelişmesinde giderek en büyük engellerden biri haline gelmiştir. Oysa meslek liselerinin önündeki engellerin kaldırılması, sorunlarının kalıcı olarak çözülmesi, meslek eğitiminin yeniden yapılandırılması ancak imam hatip liselerinin de meslek lisesi statüsünden çıkarılarak, özel bir statüye alınmasıyla mümkündür.

Meslek liseleri ve mesleki eğitimde yaşanılan sorunların giderek artması, bu okullara olan ilginin giderek azalmasına da neden oluyor. Örneğin, Bakanlık verilerinde, 2004-2005 döneminde ilköğretim mezunlarının %39'unun meslek liselerine, %61'inin genel liselere girdiği, 2005-2006'da ise meslek liselerine kaydolanların oranının %33'e düştüğü, genel liselere girenlerin oranının ise %67'ye çıktığı görülüyor.

Bir başka çarpıklık ta, kız öğrencilerin meslek liselerini tercih etme oranının genel liselere göre düşük olması. Meslek liselerinde kızların oranı %37, erkeklerinki %63. Oysa genel liselerde kızlar %46, erkekler %54. Tüm liselerde ise kızların oranı %43, erkeklerin ki %57.

İş dünyası, meslek eğitiminin hayati önemini vurguluyor. İmam hatip okullarına feda edilmesine karşı çıkıyor; imamlığın veya hatipliğin günümüzün rekabetçi ekonomilerinde meslek olmadığını ve mesleki eğitimin geliştirilmesi gerektiğini savunuyor. Az da olsa mesleki eğitimi geliştirme çabalarının varlığı, bu konudaki umutlarımızı arttırıyor. Örneğin, Koç Holdingin başlattığı 'Meslek lisesi, Memleket meselesi' isimli proje. Bu proje, 'Kurumsal Sosyal Sorumluluk' anlayışına tipik bir örnek oluşturuyor.

Koç Holding Yönetim Kurulu Başkanı, Mustafa Koç bu sorunla ilgili tespitlerini şöyle dile getiriyor; 'Sanayici, mesleki eğitim gerektiren açık pozisyonları için iş tanımlarına uygun vasıflı işgücü bulamıyor. Türkiye'de de artan işsizlik ve karşılanamayan sanayi ihtiyacı kısırdöngüsünün artık kırılması gerekiyor. Türkiye 10 yıllık perspektif içinde AB'ye tam üye olacaksa, ekonomide güçlü ve yapısal bir dönüşüm gerçekleştirmek zorunda. Bu dönüşümün temelinde de verimlilik ve katma değeri yüksek ürünler üretmek ve ihraç etmek yatıyor. Bu hedefe ulaşabilmenin en önemli ön koşullarından biri, vasıflı işgücünün yaratılmasıdır.

Özellikle gençlerimizin, temel bir mesleki eğitim programı çerçevesinde beceri ve yeterliliklerinin artırılması ve bu nitelik artışının istihdama yansıması; teknolojik gelişim, rekabet ve girişimcilikte AB standartlarına erişilmesi açısından Türkiye için kritik önem taşıyor.' Bu tespitlere katılıyor, bütün STK'ların ve meslek kuruluşlarının 'Meslek lisesi, memleket Meselesi...' projesine katılarak meslek liselerine sahip çıkmalarını ve sorunların çözümü için ortak hareket etmelerini bekliyoruz...

Kaynak : www.teksatir.com.tr